Janubiy transport koridorlarining samaradorligi ortmoqda
O'zbek tashuvchilari yuk tashish hajmini Janubiy yo'nalishlarga yo'naltirishi munosabati bilan, qora dengiz portlarini Markaziy Osiyo davlatlari bilan bog'lovchi an'anaviy Trans-Kavkaz(TRASEKA) yo'lagi orqali, shuningdek, avtomobil va Yevropa transporti uchun tranzit hududlar orqali yuk tashuvlari amalga oshirildi.
Ushbu yo'nalishda O'zbekistonning import-eksport yuklari oqimining ko'payishi kuzatildi. 2022-yil boshidan boshlab ilgari Rossiya Federatsiyasi orqali Yevropaga jo'natilgan yuklar hisobiga Gruziyaning qora dengiz portlari (Batumi, Poti) yo'nalishi bo'yicha o'zbek yuklarining o'sishi o'tgan yilga nisbatan qariyb 2 baravar ko'paydi. Eron, Turkiya va Afg'onistonga yo'naltirilgan yuklarni tashish hajmi ham sezilarli darajada oshdi.
Shu yilning 15-iyul kuni boʻlib oʻtgan muzokaralar yakunlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev va Pokiston Bosh vaziri Imron Xon “Oʻzbekiston Respublikasi va Pokiston Respublikasi oʻrtasida strategik sheriklik munosabatlarini oʻrnatish toʻgʻrisida”gi Qoʻshma deklaratsiyani imzolaganini alohida taʼkidlash lozim. Ushbu Bitim mamlakatlar oʻrtasidagi yuk tashish hajmining oshishiga, shuningdek, Hind okeanidagi Pokiston dengiz portlaridan (Karachi, Gvadar, Qosim) foydalangan holda tranzit tashish hajmining oshishiga keskin turtki berdi.
2022-yil boshidan boshlab Hindiston (Bambey, Javaharlal Nehru), Malayziya (beliting) va Singapur (Belitung Port) portlaridan multimodal transport tashuvlari Termiz-Xayraton-Kobul-Peshovar-Karachi koridorida to'g'ri va teskari yo'nalish orqali tashkil etildi.
O'zbekistonning bir qator qo'shni davlatlari oziq-ovqat mahsulotlarini eksport qilishda cheklovlar qo'ygan bir paytda, bizning transport kompaniyalarimiz Janubi-Sharqiy Osiyo, Pokiston va Hindistondan oziq-ovqat mahsulotlarini yetkazib berishni muvaffaqiyatli o'zlashtirdilar va tashkil qildilar.
Hindistondan oziq-ovqat mahsulotlari ushbu yo'lak bo'ylab olib kelingan: shakar - 200 ming tonnadan ortiq, guruch - 180 ming tonna, go'sht - 15 ming tonna va boshqa tovarlar. Qarama-qarshi yo'nalishda O'zbekistondan, shuningdek, qo'shni respublikalardan dukkaklilar (mosh, no'xat, loviya) buyurtma asosida 200 ming tonna eksport qilingan. 2022-yil oxirigacha ushbu transport yo‘lagida umumiy yuk tashish hajmi qariyb 1 million tonna yukni tashkil etishi rejalashtirilgan.
Bugungi kunda Hindiston va Pokistonning Yevropa Ittifoqi mamlakatlari, shuningdek Xitoy bilan umumiy savdo hajmining qariyb 97 foizi dengiz orqali amalga oshirilmoqda. Shu nuqtai nazardan, "Termiz–Mozori-Sharif–Kobul–Peshovar" va "Xitoy–Qirg'iziston–O'zbekiston" temir yo'llari qurilishi loyihalarini amalga oshirishni jadallashtirish muhim ahamiyat kasb etmoqda. Ushbu loyihalar bo'yicha qurilish ishlari yakunlanishidan oldin multimodal transportni tashkil etish orqali transport koridorlari ishini yo'lga qo'yish joiz.
Yuqoridagi loyihalarni amalga oshirish mavjud xalqaro transport koridorlarining samaradorligini oshiradi va yangi xalqaro transport koridorlarini shakllantiradi. Bu O'rta Osiyo mamlakatlariga marshrutlarni diversifikatsiya qilish, transport geografiyasini kengaytirish, shuningdek, yangi bozorlarga kirishni ta'minlab, qo'shimcha tranzit hajmlarini jalb qilish imkonini beradi.
