Yandex Taxi’ning O‘zbekistondagi daromadi ikki yil ichida 1 trillion so‘mdan oshgan

Ijtimoiy tarmoqlarda “Yandeks.Taksi” xizmati haqida turli postlar tarqalgani tufayli Soliq qoʻmitasi ushbu kompaniyaning Oʻzbekistondagi daromadlari haqida maʼlumot berdi.

O‘zbekistonda Yandex Taxi faoliyati qanday tartibga solinadi?

Ridetech International B.V. (2020-yil 30-iyungacha – Yandex Taxi BV) “Yandex Taxi” ilovasini nazorat qiluvchi Gollandiya rezidenti hisoblanadi.

Soliq kodeksiga muvofiq, kompaniya xizmatlarni sotish uchun QQS va norezidentlarning O‘zbekistondagi manbalardan olgan daromadlaridan soliq to‘lashi shart. Chet el yuridik shaxslari mamlakatimiz hududi boʻlgan Oʻzbekiston yuridik shaxslariga elektron shaklda xizmatlar koʻrsatganda, bunday xizmatlarning koʻrsatilgan xaridorlari soliq agenti deb eʼtirof etiladi (Soliq kodeksining 255-moddasi).

Ridetech International B.V. O‘zbekiston yuridik shaxslariga xizmatlar sotadi, bunda soliq agentlari transport xizmatlarini ko‘rsatuvchi mahalliy korxonalar – agregatorlar hisoblanadi.

Bugungi kunga qadar respublikada “Yandeks taxi” xizmat koʻrsatishini tashkil etuvchi 135 ta yoʻlovchi tashish agregatorlari mavjud.

Xizmatdan tushgan daromad qanday taqsimlanadi?

2021-2022-yillarda O‘zbekistonda 135 ta agregatorning “Yandeks taxi” platformasi orqali xizmatlar ko‘rsatishdan tushgan umumiy daromadi 1 trillion so‘mdan oshdi, bu quyidagicha taqsimlanadi:

    84% yoki 889,6 mlrd. so‘mi – jismoniy shaxslarga;

    5% yoki 53 mlrd. so‘m - agregatorlarga;

    11% yoki 116,5 mlrd.so'm - Ridetech International BV.

Qancha soliq to'langan?

Ridetech International B.V. tomonidan 2021-2022 yillarda agregatorlarga taqdim etilgan xizmatlar uchun. Jami 116,5 mlrd.so‘m, byudjetga 17,5 mlrd. so‘m QQS to‘langan.

Ridetech International B.V.ning daromadlari taksi kompaniyalariga Yandex Taxi dasturidan foydalanish huquqini berishdan boshlab, royalti tan olinadi va norezidentning daromadlaridan soliqqa tortiladi (Soliq kodeksining 351-moddasi).

Biroq, 2001-yil 18-yanvarda O‘zbekiston va Niderlandiya Qirolligi o‘rtasida daromadlarga ikki tomonlama soliq solishga yo‘l qo‘ymaslik hamda daromad va kapitalga soliq to‘lashdan bo‘yin tovlashning oldini olish to‘g‘risidagi konvensiyaga muvofiq, royalti daromadiga soliq stavkasi 0% ga tushirildi.

Shu munosabat bilan Ridetech International B.V.ning O‘zbekistondagi manbalardan olingan daromadlari O‘zbekistonda soliqqa tortilmaydi. O'z navbatida, agregatorlar Soliq kodeksining 237-moddasiga muvofiq umumiy belgilangan soliqlarning to'lovchilari hisoblanadi.

Jumladan, 2021-2022-yillarda 135 ta agregator tomonidan 2021-2022-yillarda olingan daromadlardan 15,2 milliard so‘m soliq to‘langan:

· 9,7 mlrd. so‘m QQS;

· 1,6 mlrd. so‘m daromad solig‘i;

· jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig'i 3,9 mlrd.

Aholini daromad manbai bilan ta'minlash

Respublika bo‘yicha 81 mingdan ortiq haydovchi Yandeks taxi xizmatiga ulangan bo‘lib, tuzilgan shartnomalarga ko‘ra, jami daromadning 84 foizi ushbu fuqarolarda qolmoqda. Xususan, 2021-2022-yillarda yakka tartibdagi tadbirkorlar 889,6 milliard so‘m daromad olgan.

Yakka tartibdagi tadbirkorlar shug'ullanishi mumkin bo'lgan faoliyat turlari ro'yxatiga yengil avtomobillarda yo'lovchilarni tashish faoliyati kiradi. Yakka tartibdagi tadbirkorlarning mehnat faoliyatidan olingan daromadlari soliqqa tortilmaydi (Soliq kodeksining 369-moddasi 9-bandi).

Bu borada yakka tartibdagi tadbirkor sifatida yo‘lovchi tashish xizmati ko‘rsatuvchi fuqarolarning daromadlari to‘liq ularning ixtiyorida qolmoqda.

Yaqin kelajakda nima kutilmoqda?

Ayni paytda Soliq qo‘mitasi tomonidan “Yandeks taxi” platformasini soliq organlarining axborot tizimi bilan integratsiyalash, xususan, fiskal belgili cheklarni avtomatik shakllantirish bo‘yicha ishlar olib borilmoqda.